ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

1471

سفرنامه شاردن ( فارسى )

و همهء داراييش را مصادره كرد اين خانه را به اختيار كمپانى هلندى نهاد . در آن هنگام نمايندهء شركت هلندى در اصفهان هوبرت ويسنيك HubertVisnic بود . وى سخت به خريدن اين خانه مايل بود ، اما راه به جايى نمىبرد ، و براى رسيدن به هدف خود وسيله‌اى نمىشناخت . شاه عباس بزرگ نسبت به خارجيان مردانه‌رو و مهربان بود ، و آنان را ميهمانان گرامى خويش مىشمرد . پس از مرگ شاه عباس كبير ويسنيك ، آقا يوسف يكى از خواجه‌هاى دربار را تشويق كرد كه از شاه نو تقاضا كند اين خانه را به وى ببخشد و نيز اجازهء فروش آن را به كمپانى هلندى بدهد . پادشاه خواهش وى را پذيرفت ، و آقا يوسف خواجه خانه را به ويسينك فروخت . نمايندهء شركت هلندى سالى چند اجازهء خانه را از شركت مىگرفت ، اما چندان به عيش و عشرت پرداخت كه از رسيدگى به امور شركت غافل ماند . مديران شركت براى بازرسى به امور نمايندگى خود در اصفهان مأمورى فرستادند . ويسنيك از اين موضوع باخبر شد ، به بغداد گريخت و در آن‌جا به دست دزدان كشته شد . بازرس شركت وقتى به اصفهان رسيد ميان اسناد ديگر قبالهء ملكيّت خانه را پيدا كرد . هنگامى كه خواجه آقا يوسف خانه را به ويسنيك فروخت وسعتش دو برابر مساحت كنونى بود . طىّ چند سال بعد جانشينانش نصف آن را به شيخ الاسلام برادر محمد مهدى صدر اعظم فروختند ، و اكنون از كار خود سخت پشيمانند ، زيرا در زمان حال هم قيمتش دو برابر شده ، و هم ساختمان و باغ متصل به آن بر اثر جدا شدن قسمتى از عمارت و زمين سخت بدنما گرديده است . مدرسهء صفويه پشت اين كاخ است . اين مدرسه در مدخل بدنام‌ترين و ننگين‌ترين محلات پايتخت واقع است در اين سه كوچه ، و هفت كاروانسراى بزرگ آن ، زنان روسپى سكونت دارند ، از اين‌رو اين كاروانسراها را كاروانسراى برهنگان مىنامند . به طور كلى به زنان خودفروش برهنه مىگويند . سراسر اين محلّه جايگاه سكونت كثيف‌ترين و فاسدترين روسپيان است ، و كسانى كه به صيانت آبروى خود پاىبندند هرگز از كوچه‌هاى اين كوى نمىگذرند . چون زنان خودفروش آنان را به خويش مىخوانند ، و اگر دعوتشان را نپذيرند در معرض شوخيهاى زننده و آزار دهنده قرار مىگيرند . در اصفهان دوازده هزار زن روسپى ماليات مىدهند ، و رسما و آشكارا